บทสรุปงานวิจัย

นิทรรศการที่ให้จับ ดม ฟัง และชิม ทำให้คนตระหนักเรื่องช้างมากขึ้น — และยังจำได้อีกปีครึ่งให้หลัง

วิดีโอสรุปความยาว 1:41 นาทีพากย์ไทยเปิดบน YouTube (เปิดในแท็บใหม่)

สรุปจากบทความ

Application of interactive sensory arts exhibition in promoting the protection of endangered species: The Elephant tales

รศ.ดร.สมิทธิ์ บุญชุติมา · Thinking Skills and Creativity · 2022

งานนี้ถามอะไร

การอนุรักษ์ช้างไทยเป็นประเด็นที่สื่อสารยากและถูกมองข้าม งานนี้ทดลองใช้นิทรรศการศิลปะที่ออกแบบให้ใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า แล้วถามว่าความรู้สึกว่า “ได้โต้ตอบ” กับงาน สัมพันธ์กับความตระหนักเรื่องช้างที่เพิ่มขึ้นแค่ไหน และประสบการณ์แบบนี้อยู่ในความทรงจำนานเพียงใด

ทำอย่างไร

จัดนิทรรศการ “The Elephant tales” สองวัน (12–13 มีนาคม 2563) ในคอมมูนิตี้มอลล์ใกล้มหาวิทยาลัย มีผู้ชมราว 300 คน — นอกจากงานภาพ มีประติมากรรมให้สัมผัส 3 ชิ้น กลิ่นป่า เสียงช้างที่บันทึกมา และไอศกรีมรสผลไม้ที่ช้างชอบ · โปรโมตผ่านอินสตาแกรมของอินฟลูเอนเซอร์ 30 คน (ผู้ติดตามเกิน 5,000 คน) · การศึกษาที่ 1: แบบสอบถามหลังชม 231 คน (54.5% เป็นนิสิตนักศึกษาอายุ 19–27 ปี) วัดการรับรู้ปฏิสัมพันธ์และความตระหนักที่เพิ่มขึ้น · การศึกษาที่ 2: สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ผู้ชม 6 คนในเดือนพฤศจิกายน 2564 หรือราวปีครึ่งหลังงาน

พบอะไร

  • ผู้ชมให้คะแนนทั้งสองอย่างสูงมาก การรับรู้ปฏิสัมพันธ์เฉลี่ย 4.68 และความตระหนักที่เพิ่มขึ้น 4.66 จากเต็ม 5
  • สองอย่างนี้สัมพันธ์กันระดับปานกลางถึงสูง r = 0.64 (ช่วงความเชื่อมั่น 95% อยู่ที่ 0.56–0.71 · Kendall τ = 0.62) — ยิ่งรู้สึกว่าได้โต้ตอบกับงานมาก ยิ่งรายงานว่าตระหนักเรื่องช้างมากขึ้น
  • ปีครึ่งให้หลัง ทุกคนที่สัมภาษณ์ยังจำภาพและรสชาติได้ ห้าในหกจำเสียงช้างได้ แต่มีเพียงหนึ่งในหกที่จำกลิ่นได้
  • สิ่งที่ต่างจากนิทรรศการทั่วไปคือสิ่งที่ถูกจำ ไอศกรีมและประติมากรรมที่จับได้ถูกยกขึ้นมาเองโดยไม่ต้องถามนำ ซึ่งผู้เขียนอธิบายด้วยปรากฏการณ์ von Restorff — สิ่งที่โดดออกจากบริบทถูกจำได้ดีกว่า

แล้วยังไงต่อ

สำหรับงานสื่อสารประเด็นสิ่งแวดล้อมที่คน “รู้อยู่แล้วแต่ไม่รู้สึก” การให้ร่างกายมีส่วนร่วม — จับ ชิม ฟัง — สร้างความทรงจำที่อยู่นานกว่าการดูภาพและอ่านป้าย และต้นทุนไม่สูง งานนี้จัดสองวันในพื้นที่ค้าปลีก · ไมโครอินฟลูเอนเซอร์จำนวนมากดึงคนมาได้ราว 300 คน · ข้อสังเกตที่ใช้ได้ทันที: กลิ่นเป็นประสาทสัมผัสที่จำได้น้อยที่สุด ถ้าจะลงทุนกับมัน ต้องทำให้เด่นกว่านี้มาก

ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนนำไปอ้าง

วัดหลังชมอย่างเดียว ไม่มีการวัดก่อน ความตระหนักที่ “เพิ่มขึ้น” จึงเป็นการประเมินตนเองของผู้ชม ไม่ใช่การเทียบก่อน-หลัง · ตัวแปรหลักวัดด้วยข้อคำถามข้อเดียว · ผู้ชมมาเองแบบสะดวก และเกินครึ่งเป็นนักศึกษา · การสัมภาษณ์ติดตามมีเพียง 6 คน · ความตระหนักไม่ใช่การเปลี่ยนพฤติกรรม งานนี้ไม่ได้วัดว่าใครทำอะไรต่อ · จัดงานกลางเดือนมีนาคม 2563 ก่อนมาตรการล็อกดาวน์โควิด-19 ไม่นาน

อ้างอิงงานชิ้นนี้

เลือกรูปแบบแล้วกดคัดลอกไปวางได้เลย

Boonchutima, S., Ratanavadi, S., Chaowjirakit, R., & Prayotamornkul, K. (2022). Application of interactive sensory arts exhibition in promoting the protection of endangered species: The Elephant tales. Thinking Skills and Creativity, 44, Article 101017. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2022.101017

สร้างอัตโนมัติจากข้อมูลทะเบียน DOI · โปรดตรวจความถูกต้องกับคู่มือของสถาบันก่อนส่งงาน

บทความต้นฉบับเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0 ลิขสิทธิ์เป็นของผู้เขียนและวารสารต้นทาง ศูนย์ฯ ไม่ได้เก็บสำเนาไฟล์ไว้บนเว็บนี้ ลิงก์ทั้งหมดพาไปยังคลังของวารสารโดยตรง ผู้อ่านจึงได้ฉบับปัจจุบันเสมอแม้วารสารจะออกใบแก้ไขภายหลัง

ส่วน “บทสรุป” บนหน้านี้เป็นงานเขียนของศูนย์ฯ เอง ไม่ใช่ข้อความจากบทความต้นฉบับ หากจะอ้างอิงทางวิชาการ ให้อ้างบทความต้นฉบับผ่าน DOI

อยากทำวิจัยร่วมกับเรา

เราเปิดรับความร่วมมือด้านงานวิจัย การประเมินผลโครงการ และการตีพิมพ์ร่วม